Podziemie Opowiadań
Zaloguj się
Login/Adres e-mail::
Hasło:
Nie pamiętam hasła
Nie masz konta?
Rejestracja



Użytkownicy przeglądający ten wątek: 1 gości
Tryby wyświetlania wątku
Interpunkcja
#1
[Obrazek: interpunkcja.jpg]

KROPKI

Kropka – w interpunkcji to najczęściej używany znak przestankowy oddzielający, stawiany na końcu wypowiedzenia.
Wiele osób o niej zapomina, podczas gdy powinna ona kończyć każde zdanie oznajmujące (Pięknie wyglądasz nago) – a czasem też rozkazujące (Chodź no do mnie). Problem z kropką, a właściwie z jej nieużywaniem, polega też na tym, że często zastępuje się ją znakiem zapytania. To błąd. Jeśli zadaję pytanie "Jak stawiać przecinki i kropki?" – kończę je znakiem zapytania. Jeśli jednak orzekam, że "Nidrax WYJAŚNIA", w zdaniu "Nidrax wyjaśnia jak stawiać przecinki i kropki." spójnik "jak" występuje już tylko jako wprowadzenie zdania podrzędnego.

A więc piszemy:
Jak stawiać przecinki i kropki?
Powiedz mi, jak stawiać przecinki i kropki.

Powiedz mi, jak stawiać przecinki i kropki?

W skrótach użycie kropki zależy od kilku czynników.
  • Jeśli ostatnia litera skrótu jest jednocześnie ostatnią literą skracanego wyrazu, nie stawiamy kropki, np. dr Malinowski, mgr Kowalski, wg mnie.
  • Jeśli ostatnia litera skrótu nie jest jednocześnie ostatnią literą skracanego wyrazu, stawiamy kropkę, np. p. Tadeusz, do dr. Malinowskiego (bo: do doktora Malinowskiego). W ostatnim przykładzie jest też możliwość innego zapisu skrótu "dr": do dra Malinowskiego – i wtedy już nie stawiamy kropki.
  • W skrótach polskich nazw kilkuwyrazowych, których drugi lub kolejny człon zaczyna się od spółgłoski, kropkę stawiamy tylko na końcu, np. ds. (do spraw), np. (na przykład), cdn. (ciąg dalszy nastąpi).
  • W skrótach polskich nazw kilkuwyrazowych, których drugi lub kolejny człon zaczyna się od samogłoski oraz w skrótach obcych nazw wielowyrazowych, stawiamy kropkę po każdej literze, np. p.o. (pełniący obowiązki), p.n.e. (przed naszą erą), p.m. (post meridiem).
  • W skrótach nazw jednostek miar, wag, rodzimych jednostek monetarnych oraz w skrótach matematycznych, fizycznych, chemicznych i astronomicznych nie stawiamy kropki, np. cm, min, kg, gr, v (prędkość), Hg (rtęć), Sgr (Strzelec).
  • Jeśli skrót zakończony kropką jednocześnie kończy zdanie, nie stawiamy dwóch kropek, np. Wydarzyło się to w 1985r.

W przypadku gdy gdy zbiegają się dwa znaki interpunkcyjne, kropkę stawiamy po nawiasach i cudzysłowach zamykających, natomiast nie stawiamy jej po wykrzykniku, pytajniku, wielokropku.

PRZECINKI

Przecinek jest jednym z najczęściej używanych znaków interpunkcyjnych. „Przecina” zdanie, czyli je rozdziela. Może być zastosowany pojedynczo lub podwójnie.
Żeby wiedzieć, gdzie stawiać przecinki, trzeba znać pojęcie zdania złożonego podrzędnego, nadrzędnego, przeciwstawnego, wynikowego, łącznego i rozłącznego. Dla tych, którzy mają problemy, krótko je wyjaśnię.

Przecinki w zdaniach połączonych podrzędnie (dzieląc je na podrzędne i nadrzędne)
Mamy do czynienia ze zdaniem połączonym podrzędnie, jeśli:
  • W zdaniu występuje więcej niż jeden czasownik w formie osobowej (czyli nie będący bezokolicznikiem) lub jakikolwiek imiesłów przysłówkowy (czyli zakończony na –ąc, -wszy, –łszy);
  • Jedno ze zdań składowych odpowiada na pytanie przydawki (jaki?, który?, czyj? lub ile?), dopełnienia (kogo/czego?, komu/czemu?, kogo/co?, z kim/z czym?, o kim/o czym?) lub okolicznika (jak?, kiedy?, gdzie?, w jakim celu?, dlaczego?, skąd?, dokąd?, którędy?, jak bardzo?, pod jakim warunkiem?, mimo czego? itp.).
W takim wypadku zdania oddziela się przecinkiem.

Przecinek stawiamy pomiędzy zdaniami złożonymi podrzędnie, czyli między zdaniem nadrzędnym i podrzędnym, w których jest spójnik. Np.

Nie jestem już dziewicą, bo, zrobiwszy maturę, poszłam do łóżka z naszym matematykiem.
Nie jestem już dziewicą [czemu?] bo poszłam do łóżka z naszym matematykiem [kiedy?] zrobiwszy maturę.

Uwaga: Niektórzy twierdzą, że powinno się zrezygnować z podwójnego wydzielenia średnika, usuwając mianowicie w danym przykładzie przecinek po 'bo'[/b].

Przecinek stawiamy przed zdaniem nadrzędnym, a po zdaniu podrzędnym, kiedy część podrzędna ze spójnikiem albo zaimkiem rozpoczyna zdanie złożone. Np.

Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubańczykom.
Żeby kózka nie skakała, to by renty nie dostała.


Przecinki w zdaniach przeciwstawnych i wynikowych oraz ich brak w zdaniach łącznych i rozłącznych
Są takie zdania, które nazywają się współrzędnie złożone. Tam też musi być więcej niż jeden czasownik w formie osobowej. Te zdania dzielą się na łączne, rozłączne, przeciwstawne i wynikowe. Jak je odróżnić?

Zdania łączne to takie, które są równorzędne, nie wykluczają się nawzajem i żyją sobie w symbiozie. Można je łatwo rozpoznać za pomocą spójników: i, oraz, a*, ani. Tych zdań nie dzielimy przecinkiem (Wyjątek stanowią zdania łączne bezspójnikowe, np. Było parno, grała nastrojowa muzyka). Np.

Siedziałem w domu i kułem matmę.
Zapoznałem się z ulotką dołączoną do opakowania oraz skonsultowałem z farmaceutą.
Poszedłem do parku a Paweł za mną podążył.
Nie okłamałem jej ani nie wykorzystałem.


UWAGA! jeśli spójniki się powtarzają, to stawiamy przecinek przez drugim i ewentualnie następnym członem zdania. Np.

Nie było go ani w kuchni, ani w jadalni.

Zdania rozłączne to takie, w których chcemy pokazać dwie, wzajemnie wykluczające się możliwości. Występują tam spójniki: lub, albo, czy, bądź. Tu też nie dajemy przecinków. Np.

Na pewno kupi mi kwiaty lub zaprosi do restauracji.
Będziesz grzeczny albo spakuję ci walizki.
Powiesz mi prawdę czy wolisz się kłócić?
Wyjadę na wakacje bądź zrobię u siebie jakąś imprezę.


Zdania przeciwstawne pokazują różnicę lub przeciwstawność zdań składowych. Zawierają spójniki: ale, lecz, a, jednak, zaś, natomiast. I tu już stawiamy przecinek. Np.

Potwory zniknęły, ale to nie był koniec mego koszmaru.
Pokazał mi drogę na skróty, lecz wolałem pójść przez miasto.
Sombra mówi jedno, a robi zupełnie co innego.
Obiecujesz mi dwadzieścia procent wpływów, jednak mnie to nie zadowala.
Ja poszedłem na studia, zaś ty wolałeś karierę w wojsku.
Możecie się rozejrzeć, natomiast nie wolno wam niczego dotykać.


Zdania wynikowe mówią o efekcie danego zjawiska. Rozpoznasz je po spójnikach: więc, toteż, zatem. Stawiamy tam przecinki. Np.

Impreza nie wydała mu się ciekawa, więc wrócił do domu.
Nikt nie potrafił rozwiązać tego zadania, toteż on sam musiał mu sprostać.
Mirek kupił sobie nowy telewizor LCD, zatem chodźmy to oblać!


Przecinków używamy również do oddzielania wtrąceń, wyliczeń, dopowiedzeń, przed wyrazami powtarzającymi się (Ania jest bardzo, bardzo mądra), oddzielenia wołacza, po wyrazach oznaczających okrzyk...

Nie stawia się ich natomiast zasadniczo przed spójnikami albo, ani, bądź, czy, i, lub, niż, oraz, tudzież. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy spójnik zaczyna wtrącenie lub się powtarza, wtedy stawiamy przecinek przed drugim powtórzonym spójnikiem.
Nie stawia się go również przed partykułami jak, jakby, niby, niż, gdy wprowadzają porównanie, ale już się go stawia, gdy wyżej wymienione wyrazy wprowadzają zdanie złożone porównawcze:
Zasady programu są proste jak budowa czołgu T-55
Zachowywał się tak, jakby nigdy wcześniej nie widział foie gras.



WIELOKROPKI

Wielokropek składa się z TRZECH KROPEK a nie dowolnej ich ilości. Jest używany na końcu zdania, dla zaznaczenia fragmentów pominiętych, lub używany przed nieoczekiwanymi słowami. W nawiasie kwadratowym oznacza pominiętą część cytatu. Jeśli zbyt często używasz wielokropka, przekazujesz odbiorcy informację, że jesteś niestabilny psychicznie albo nie umiesz kończyć zdań. Należy wielokropek odróżniać od wykropkowania, gdzie każda z kropek odpowiada pominiętej literze. Jeśli puenta nie ma charakteru żartobliwego, lecz charakter neutralny lub podniosły, zamiast wielokropka stawiamy myślnik.

Zależnie od charakteru wielokropka, stawiamy po nim wielką lub małą literę.
  • Jeśli wielokropek przerywa tok myśli w celu wprowadzenia ironii lub zaskoczenia, stawiamy po nim małą literę. Np.
    Myśliwy złożył się, wycelował starannie, strzelił i podniósł… szyszkę zestrzeloną z drzewa.
    Niezłomny obrońca wolności i godności człowieka cieszył się wielkim autorytetem moralnym… jedynie wśród najbliższych.

  • W przypadku, gdy wielokropek ma charakter kończący zdanie, piszemy po nim wielką literą. Np.
    Nigdy bym nie pomyślał, że może ci się przytrafić coś tak niebezpiecznego w supermarkecie... No, ale najważniejsze, że nic ci się nie stało.


MYŚLNIK – ŁĄCZNIK

Myślnik – znak pisarski z grupy znaków interpunkcyjnych w postaci dłuższej, poziomej kreski, położonej w pobliżu średniej linii pisma. W druku znak pisarski myślnika reprezentowany jest przez dwa znaki typograficzne: pauzę(—) lub półpauzę(–). Obserwuje się przy tym tendencję do odchodzenia od stosowania pełnej pauzy (dawniej wyłącznie obowiązującej) na korzyść półpauzy.
W języku polskim myślnik używany jest najczęściej:
  • Zamiennie z przecinkiem przy wtrąceniach (ale konsekwentnie ten sam znak na początku i końcu wtrącenia), np.:
    Gdzieś tam na stole – tym takim drewnianym – stała szklanka.
  • W zapisie dialogów, np.:
    — Nie widziałeś gdzieś szklanki? — spytał Bazyli.
  • Zastępując powtarzany czasownik być, np.:
    Jutro będę w Krakowie, pojutrze – w Kielcach, za tydzień – w Warszawie.
  • Przed wyrazami, na które chcemy zwrócić uwagę, np.:
    Przede wszystkim nie lubię w tobie – chciwości.
Częstym błędem, zdarzającym się nie tylko w amatorsko pisanych tekstach, jest użycie znaku dywizu (najkrótszej poziomej kreski położonej w pobliżu średniej linii pisma) dla oznaczenia myślnika.

Łącznik używany jest w wyrazach złożonych, a więc tworzy jedno słowo, łącząc dwa wyrażenia. Łącznik nie ma obok siebie spacji. Występuje w nazwach miejscowości (Bielsko-Biała), utartych zwrotach (herod-baba) i w przymiotnikach złożonych (niebiesko-czarny).

ATTENTION! SCIENCE CONTETNT!
Aby wstawić półauzę, trzymając lewy alt wstukujemy kombinację 0150.
Aby wstawić pauzę, trzymając lewy alt wstukujemy kombinację 0151.

WYKRZYKNIK

Znak wykrzyknienia stosowany jest na końcu zdania lub wyrażenia wtedy, gdy trzeba podkreślić siłę wypowiedzi. Stosowany bywa przy zawołaniach, okrzykach, rozkazach, życzeniach, ostrzeżeniach, wyrazach dźwiękonaśladowczych oraz służy do zwrócenia uwagi czytelnika na coś szczególnie istotnego.
Jeśli przypada w miejscu kropki lub przecinka, to zastępuje je, natomiast w przypadku wielokropka lub pytajnika – towarzyszy im. Zastąpienie przecinka wykrzyknikiem skutkuje zazwyczaj tym, że powstają dwa zdania lub zdanie i równoważnik, tzn. że po wykrzykniku stawiana jest wielka litera. Znacznie rzadziej umieszcza się go tam, zachowując ciągłość jednego zdania. W przypadku wielokropka lub pytajnika kolejność któregoś z tych znaków z wykrzyknikiem ustala się w zależności od tego, jaki efekt chce się uzyskać – kończący wykrzyknik zwiększa siłę ekspresji, kończący pytajnik może oznaczać zdziwienie lub kwestionować wykrzyknienie, a kończący wielokropek – urwanie wypowiedzi lub niedopowiedzenie. Można też użyć wszystkich trzech znaków obok siebie w różnych kombinacjach.
Używamy jednego wykrzyknika, dwóch, lub ewentualnie trzech (nie więcej!). Internet (i łatwość w długim trzymaniu palca na klawiszu nr 1) sprawił, że wykrzyknika się nadużywa a dzieci neostrady próbują nim zastąpic kropkę.


PYTAJNIK

Służy do określenia intencji osoby mówiącej, która chce otrzymać dane informacje od osoby pytanej (wyjątkiem jest pytanie retoryczne). Zdania zakończone pytajnikiem mają intonację akutową. Wystarczy jeden, maksymalnie trzy.


DWUKROPEK

Jest znakiem zapowiadającym nową treść, np. przytoczenie czyjejś mowy, wymienianie terminów, tytułów, obcych zwrotów, wyliczenie osób lub przedmiotów, wprowadzonych zbiorowo – w formie ogólnej – w poprzedniej frazie.


ŚREDNIK

Znak interpunkcyjny rozdzielający o mocy pomiędzy kropką a przecinkiem, co uwidacznia się w sposobie zapisu (przecinek z kropką ponad nim). Od kropki różni się tym, że służy do oddzielania w miarę samodzielnych części wypowiedzenia. Od przecinka natomiast różni się tym, że oddziela wyłącznie człony równorzędne pod względem logiczno-składniowym, podczas gdy przecinek może oddzielać również człony nierównorzędne.


NAWIAS

Używane z reguły parzyście, przeznaczone do ujmowania między nie tekstu lub symboli. Nawiasów używa się w tekstach do logicznego wydzielenia ich mniej ważnych fragmentów. W nawiasy ujmuje się komentarze, wyjaśnienia, uzupełnienia tekstu głównego. Generalnie jednak nadużywanie nawiasów w polskim tekście jest niewskazane. Zaleca się użycie raczej innych znaków interpunkcyjnych jak przecinki czy myślniki.
Jeśli w nawiasie umieszczonych zostanie kilka zdań, to ostatnią kropkę stawiamy za nawiasem. Np.
Po wielu minutach czekania, Mirabelle wreszcie przybyła na spotkanie (przedziwna kobieta — jest w niej coś, co napawa mnie lękiem).


CUDZYSŁÓW

Para znaków interpunkcyjnych, służących w języku polskim m.in. do wyodrębniania cytatów, pseudonimów, ironii.


To tyle. Jeśli macie jeszcze jakieś pytania, to walcie tutaj.

Źródła:
Wikipedia.org
Segritta.blox.pl
Odpowiedz
Reklama AdSense
#2
Bardzo przydatne. Szczególnie dla mnie:D
Odpowiedz
#3
aj. nterpunkcja – moja zmora. ;)
Niemy krzyk, najgorszym z możliwych. Cierpienie na własne życzenie. Krzyk i błaganie o litość nie zawsze są ratunkiem. Natłok straszliwych myśli, nie do odpędzenia. Ból i uczucie, jakby cała radość i szczęście zostały wyssane, jakby zostały same najgorsze chwile.

Cierpi ciało, cierpi umysł, cierpi dusza...
Odpowiedz
#4
I z góry mówię, że jak zobaczę kogoś, kto jako myślnik pisze dywiz w miejscu pauzy/półpauzy, to zaciukam xD
Odpowiedz
#5
Szczerze? Mnie też do irytuje, jak na coś takiego się natknę.
Niemy krzyk, najgorszym z możliwych. Cierpienie na własne życzenie. Krzyk i błaganie o litość nie zawsze są ratunkiem. Natłok straszliwych myśli, nie do odpędzenia. Ból i uczucie, jakby cała radość i szczęście zostały wyssane, jakby zostały same najgorsze chwile.

Cierpi ciało, cierpi umysł, cierpi dusza...
Odpowiedz
#6
Temat powinien byc podklejony gdzies w widocznym miejscu –,– nawet na glownej forum >.>
Dżon Rambo z cyckami
Odpowiedz
Reklama AdSense
#7
Wystarczy, że link wyświetla się podczas pisania nowego tematu.
Czasami, gdy pojawiają się nowi, próbują na jeden raz wrzucić wszystko, co mają. Zupełnie, jakby portal miał lada dzień zniknąć z Internetów, a administracja pojechać do Afryki, sprzedawać olejek do opalania rdzennym murzynom.
~Yami
Odpowiedz
#8
Szczerze, to nie uważam interpunkcji za jeden najważniejszych składników tekstu.
Owszem, lepiej się czyta gdy przecinki, kropki i inne tatałajstwo jest na swoim miejscu jednak wg. mnie zbyt wiele ludzi piekli się wydzióbując takie właśnie błędy zamiast skupiać się na samej treści. A przecież to ona liczy się najbardziej.
To takie małe wtrącenie tylko.
Odpowiedz
#9
A moim zdaniem nie. Ten temat można przenieść do Owionu.

Imo, wszystko w tekście jest bardzo ważne. Ja, kiedy widzę tekst, który jest mi dany jako "wersja ostateczna", a roi się w nim od błędów interpunkcyjnych – odkładam. Nie mam zamiaru męczyć mózgu czymś takim.

Zgodzę się, że fabuła czy sama treść jest bardzo ważna, ale żeby móc się nią zachwycać i dostawać dzięki temu mentalnych wielokrotnych orgazmów, musi być przekazana w formie przynajmniej przystępnej.
Take my mind and take my pain
And heal




Odpowiedz
#10
Cóż, ale błędy trafiają się zawsze i wszędzie, nawet jeśli nie wiadomo jak bardzo chcemy ich uniknąć, one i tak zawsze są. Nawet zawodowym krytyką, czy jak oni się tam zwą, tym co sprawdzają książki przed wydaniem pod kątem błędów zdarza się coś ominąć np. 3 tom Eragona Ch. Paoliniego, gdzie co jakiś czas napotykam literówkę O.o
[Obrazek: sygnatura_hrwnpws.jpg]

Odpowiedz
« Starszy wątek | Nowszy wątek »


Podobne wątki
Wątek: Autor Odpowiedzi: Wyświetleń: Ostatni post
  Nie taka interpunkcja straszna, jak ją opisują. StuGraMP 20 25,229 01-04-2016, 15:20
Ostatni post: Vetala

Skocz do:


Użytkownicy przeglądający ten wątek: 1 gości